nguon duoc lieu

Sâm Bố Chính Rừng

Sâm bố chính

Điều trị bệnh lao phổi cho trẻ em,rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ, Lưu thông bồi bổ khí huyết, Chữa lo âu, trầm cảm, Chữa bệnh ra nhiều mồ hôi, Chữa suy nhược thần kinh, Tăng cường sức khỏe sinh lý…

Sâm Bố Chính Rừng

Cây sâm bố chính là gì?

Sâm bố chính là loại cây thân thảo cao khoảng 50cm đến 1 mét. Thân cây khá yếu ớt nên có khi sẽ mọc gần một cây to để dựa. Tuy là cây thân thảo nhưng rễ cây to bụ, có hình dạng như củ nhân sâm màu vàng nhạt hoặc trắng kèm theo một số đặc điểm nhận dạng như:

  • Lá cây sâm hình trái xoan, cuối phiến lá hình tim hoặc hình mũi tên nhưng đầu phiến lá không nhọn.
  • Càng về phía ngọn, lá cây càng có kích thước nhỏ. Trên mặt lá có lông đơn.
  • Hoa cây sâm to, có đường kính tới 8cm, màu hồng hay đỏ, phớt vàng, mọc đơn độc từ kẽ lá. Cuống hoa có chiều dài khoảng 5 – 8cm, có lông cứng, phồng lên ở đầu.
  • Đài hoa hình túi dài 12 – 14mm, có lông tua tủa và vài răng nhỏ. Đài hoa rách ra và rụng xuống để lộ hoa 5 cánh dài 5-6cm, rộng 3-4cm ở ngọn.
  • Nhị hoa gắn liền dính vào với nhau, bao phấn phủ đến tận gốc
  • Quả của cây sâm hình bầu dục như quả trứng, dài gấp ba lần đài hoa, mặt ngoài có lông. Khi chín, quả tự nứt ra thành 5 mảnh, mặt trong mặt ngoài đều có lông.
  • Hạt hình quả thận, màu nâu, ngoài mặt thô ráp với những đường vân sát nhau.
  • Rễ mập, to có hình nhân như củ nhân sâm.

Sâm bố chính mọc hoang ở nhiều nơi tại Việt Nam. Tuy nhiên, với số lượng nhiều thì sâm  được khai thác ở các vùng núi huyện Nam Đàn, Thanh Chương, Hương Sơn (Nghệ An, Hà Tĩnh). Một vài địa phương khác thuộc Quảng Bình, Hòa Bình và Tây Bắc cũng có thể thấy số lượng lớn loài cây này.

Sam bo chinh say kho cao cap nguonduoclieu
Sâm bố chính rừng rửa sạch vào lò sấy

Sâm bố chính có mấy loại?

Có hai cách phân loại sâm bố chính ở Việt Nam, một là theo màu sắc hoa, hai là theo địa hình mọc.

Căn cứ vào màu sắc hoa sâm bố chính, cây được chia thành 4 loại:

  • Sâm bố chính hoa màu đỏ tươi: Loại hoa sâm bố chính đỏ thường mọc ở vùng đồi núi Tây Nguyên và Miền Đông Nam Bộ. Hoa của cây to, có năm cánh mỏng. Rễ của loại cây này ít phân nhánh và mang hàm lượng dinh dưỡng, dược tính cao nhất trong các loại. Tuy nhiên, do không có sự chăm sóc và trồng riêng biệt nên loại cây này đang dần khan hiếm.
  • Sâm bố chính hoa màu hồng phấn: Loại hoa sâm này thường được trồng làm cảnh ở đồng bằng, dược tính ít hơn loại sâm bố chính có hoa đỏ tươi mọc tự nhiên trên rừng.
  • Sâm bố chính hoa đỏ hồng: Loại sâm này mọc nhiều và phổ biến ở nhiều nơi trên cả nước. Cây có thể phát triển tốt tại nhiều kiểu đất khác nhau bao gồm cả đồi núi thấp và đất phù sa. Loài cây này cũng phát triển nhanh và cho sản lượng lớn từ 1000 – 1200 kg trên 1000 mét vuông.
  • Sâm bố chính hoa vàng: Loài sâm này có đặc tính sinh trưởng gần giống các loại sâm bố chính còn lại. Tuy nhiên, thân cây cao từ 1-2 mét và không có củ.

Phân chia theo kiểu địa hình mọc, cây sâm được chia thành ba loại:

  1. Địa hình núi thấp dưới 1000m: Sâm  chủ yếu tập trung ở vùng Tây Nguyên và miền trung Việt Nam.
  2. Địa hình trên đồi bán sơn địa: Gồm các tỉnh miền Đông Nam bộ, An Giang, Kiên Giang.
  3. Địa hình đồng bằng phù sa: Chủ yếu mọc ở vùng Đồng Tháp, Tiền Giang
Hình ảnh hoa sâm bố chính
Hình ảnh hoa sâm bố chính

Sâm bố chính có tác dụng gì?

Sâm được sử dụng rất nhiều trong các bài thuốc khác nhau của y học cổ truyền. Trong đó, nổi bật là các bài thuốc:

  • Điều trị bệnh lao phổi cho trẻ em: Sâm có thể dùng điều chế cùng cam thảo tạo ra liều thuốc chữa ho, lao phổi an toàn, hiệu quả cho trẻ em.
  • Trị rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ: Kết hợp với một số vị thuốc khác như: ngải cứu, ích mẫu, cỏ nhọ nồi, củ cây gai, củ ấu, sâm bố chính có thể điều trị chứng rối loạn kinh nguyệt, rong kinh, chậm kinh,…
  • Điều trị thiếu máu, suy nhược cơ thể: Kết hợp ngâm rượu với rễ đinh lăng hoặc ngâm mật ong uống để điều trị chứng thiếu máu, suy nhược, đau đầu, thể lực sa sút,…
  • Lưu thông bồi bổ khí huyết: Bột sâm kết hợp cùng một số thảo dược khác như củ mài, đương quy, dĩ nhân, mật ong giúp lưu thông đường máu, giảm đau đầu.
  • Trị bệnh liên quan đến tiêu hóa, tiêu chảy, kiết lỵ: Cần chú ý dùng đúng liều lượng và hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
  • Chữa lo âu, trầm cảm: Sâm có thành phần giúp an thần, giảm căng thẳng, lo âu, trầm cảm, giúp tinh thần thư thái, nhẹ nhàng.
  • Chữa bệnh ra nhiều mồ hôi: Kết hợp cùng địa hoàng thán và quế nhục, sâm được sắc uống hàng ngày để điều trị chứng ra nhiều mồ hôi ở tay, chân.
  • Chữa suy nhược thần kinh: Thí nghiệm tác dụng của sâm trên chuột cho thấy, loại cây này có tác dụng an thần, giúp ngủ sâu giấc.
  • Chữa suy giảm sinh lý ở nam giới: Kết hợp với các vị tăng sinh lý như sâm cau, ba kích, nhục thung dung,… điều trị xuất tinh sớm, yếu sinh lý, cải thiện chất lượng tinh trùng, tăng khả năng thụ thai.
Sâm bố chính2
Sâm bố chính khô

Với rất nhiều các công dụng như trên, sâm bố chính được đánh giá là một trong những loại sâm quý của Việt Nam, không chỉ chữa bệnh mà còn bồi bổ sức khỏe hiệu quả cho những người có thể trạng yếu.

Cách dùng sâm bố chính

Sâm thường được kết hợp với rất nhiều loại thảo dược khác nhau tạo nên những bài thuốc chữa nhiều bệnh như kim tiền thảo hay ba kích,…. Để những bài thuốc này phát huy hiệu quả và an toàn trong quá trình sử dụng, người bệnh nên có sự tư vấn cẩn thận từ bác sĩ chuyên khoa.

Ngoài ra, với mục đích bồi bổ sức khỏe, nâng cao chức năng của hệ miễn dịch, sâm cũng được chế biến và bảo quản với nhiều cách khác nhau.

Sâm bố chính thái lát phơi khô

Để bảo quản Sâm lâu hơn, người ta thường thái sâm thành những lát mỏng, rồi đem phơi khô dưới ánh nắng mặt trời. Sâm  khô thường được dùng để pha trà, sắc nước uống hàng ngày. Khi dùng sâm sau một thời gian, cơ thể sẽ khoan khoái, khỏe mạnh, ngủ sâu giấc và ăn uống ngon miệng.

Sâm ngâm mật ong 

Mật ong nguyên chất được ngâm cùng với sâm thái lát cắt mỏng sẽ tăng dược tính của cả hai loại này.

Sâm bố chính ngâm với mật ong
Sâm bố chính trồng ngâm với mật ong

Mật ong ngâm với sâm đựng trong hũ kín trong 2-3 tháng là có thể dùng được. Mỗi ngày, người dùng chỉ cần ăn 2-3 lát sâm ngâm mật ong hoặc lấy mật ong ngâm pha trà, uống nước sẽ thấy sức khỏe được cải thiện rõ rệt. Sâm ngâm mật ong có thể dùng cho nhiều đối tượng bao gồm cả trẻ em và người già.

Top